Centrum Het Nieuwe Bouwen

Het Nieuwe Bouwen is een stroming die, vanaf het moment van haar ontstaan, grote invloed heeft gehad op de Nederlandse architectuur, stedenbouw en verwante disciplines. En daarmee werd tot ver over de Nederlandse grenzen de aandacht getrokken. Nu in 2018, bijna honderd jaar na het ontstaan, is er niemand meer die de opkomst en bloei van het Nieuwe Bouwen bewust heeft meegemaakt. Kennis erover gaat verloren en zelfs onder vakmensen bestaat er wanbegrip over het ‘waardoor en waarom’, over het ontstaan, de achtergronden en de verworvenheden. Dat kan en moet anders.

Als initiatiefnemers stellen wij ons bij een Centrum Het Nieuwe Bouwen voor: een plek voor onderzoek naar en informatie over de achtergronden, de ontwerpers, de (steden)bouwkundige plannen en de interieurs en meubels die tot het Nieuwe Bouwen en verwante bewegingen in binnen- en buitenland behoren. Vereniging Hendrick de Keyser stelt voor het centrum een ruimte in de Derde Ambachtsschool te Scheveningen, een van de iconen van het Nieuwe Bouwen, ter beschikking.

Onder het Nieuwe Bouwen verstaan we: alles wat valt onder wonen, werken, verplaatsen (verkeer) en ontspannen (recreatie), zoals die begrippen tijdens de Internationale Congressen van het Nieuwe Bouwen (CIAM) zijn geformuleerd. De belangstelling van betrokkenen was al in de beginjaren breed en daarmee waren de banden met en de wederzijdse beïnvloeding door disciplines als kunst, wetenschap en politiek sterk. Het Nieuwe Bouwen is een van de belangrijkste vernieuwingen in de Nederlandse architec-tuur geweest, een ware ‘reformatie’ met mondiale uitstraling. Een uitstraling die door-werkt tot in de huidige tijd.

Het Nieuwe Bouwen is tot leven gekomen in het Interbellum en omvat in essentie het werk van de leden van de Rotterdamse vereniging Opbouw (opgericht d.d. 31-01-1920) en de Amsterdamse vereniging De 8 (opgericht in 1927) en hun gedachtengoed, zoals dat onder meer in druk verscheen in De 8 & Opbouw(1932-1943). Nationaal en internationaal gezien zijn er overeenkomsten en verbanden met, maar ook verschillen ten opzichte van begrippen als functionalisme en nieuwe zakelijkheid en organisaties en bewegingen als CIAM, De Stijl en het Bauhaus. Kunsten en wetenschappen werden als van groot belang beschouwd om tot een nieuwe manier van bouwen te komen. Of, zoals de irs. Bernard Bijvoet en Jan Duiker het in 1926 uitdrukten in Het Bouwbedrijf: ‘Architectuur moet een wetenschap worden’.

Naast de gebouwde resultaten zijn het gedachtengoed, het idealisme en het engagement onder de destijds betrokkenen van belang om te onderzoeken, vast te leggen en beschikbaar te stellen voor toekomstige generaties.

Het Centrum Het Nieuwe Bouwen viert haar oprichting op de eerstvolgende Open Monumentendag, zaterdag 8 september 2018, met een openstelling van de Derde Ambachtsschool.